Ontwikkelingen rond het aftreden van het College
Maandag 15 juni 2009 debatteerden Provinciale Staten over het rapport van de Provinciale Onderzoekscommissie over de verloren tegoeden en over het aftreden van het College van Gedeputeerde Staten naar aanleiding hiervan. In een brief aan de leden legt PvdA-fractievoorzitter Tjeerd Talsma verantwoording af over de opstelling van de fractie in dit debat.
Beste Partijgenoten,
Het is zaterdagochtend precies een week nadat wij met veel afgevaardigden van de afdelingen in Haarlem hebben gedebatteerd over het rapport van de onderzoekscommissie over de verloren miljoenen in IJsland. Er is de afgelopen week zoveel gebeurd dat ik de aandrang niet kon weerstaan om jullie door middel van een brief op de hoogte te stellen van de belangrijkste ontwikkelingen.
Na op zondag nog veel telefoontjes en overleg te hebben gehad, begon op maandag dan eindelijk het debat. Een uur voor de vergadering kreeg ik de mededeling dat in de Telegraaf een interview met Ton Hooijmaijers stond dat hij definitief niet terug zou komen als Gedeputeerde. Met daarin ook nog de mededeling dat “als hij hieraan al schuldig was, Borghouts en Visser ook zouden moeten opstappen” Iets wat, na een terechtwijzing door een woedende Borghouts, door hem in het plenaire debat werd ontkend. Dat hij zichzelf daarna, bijvoorbeeld in Nova, op de borst sloeg als enige echte democratische politicus, is natuurlijk onzin. De werkelijke redenen waren, zo bleek later, interne conflicten binnen de VVD fractie die hem wel dwongen definitief af te treden.
De inhoudelijke behandeling van het uitstekende rapport van de onderzoekscommissie waarmee de Statenvergadering begon, vond ik teleurstellend. De VVD en CDA hadden weinig vragen of opmerkingen en het verhaal van de grootste oppositiepartij SP was slap, verwarrend en op details. De totale Nederlandse pers in de zaal, camera’s draaien, hoog gespannen verwachtingen en vervolgens niets of weinig. De kans om de Provinciale Staten als Noord-Hollands parlement weer eens goed te presenteren is daarmee dus verkeken. Samen met GroenLinks heeft de PvdA nog een poging gedaan om met een aantal fundamentele vragen de discussie over de inhoud goed op gang te krijgen. Geen interrupties, geen inhoudelijk debat, maar een voorzitter van de onderzoekscommissie die zonder ruggespraak met enkele algemene antwoorden op onze vragen zich er van afmaakte.
Tijdens de discussie die daarop volgde over de politieke consequenties van de aanbevelingen kwam er wat meer leven in de Statenzaal. Met in gedachte de mening van de fractie en de discussie tijdens de Gewestelijke vergadering op zaterdag , vond ik het belangrijk een stevig verhaal neer te zetten richting de leden van GS en de Commissaris van de Koningin. Naderhand bleek dat niet de oppositie maar wij met onze bijdrage het meest radicaal de verantwoordelijken wilden aanpakken. Met als gevolg dat vooral ons verhaal ruimschoots in de media kwam.
Namens de gemeenschappelijke oppositiepartijen werd door de SP een motie ingediend. In die motie werd gevraagd om meteen alle Gedeputeerden en de Commissaris maar weg te sturen. Daarbij was de tekst van de motie zo onduidelijk dat niemand er iets van begreep. Ook de SP kon niet uitleggen wat nou precies het dictum was. Pogingen van ons om de motie te splitsen werd door de SP niet overgenomen. Kortom een motie die om verschillende redenen al snel als kansloos werd afgedaan. Vervolgens dreigde er helemaal niets concreets aangenomen te worden. In de schorsing hebben we als PvdA een motie gemaakt om er in ieder geval voor te zorgen dat Borghouts zijn politieke portefeuilles en zijn bijbanen zou opgeven.
De verklaring die Borghouts na de schorsing voorlas was bijzonder. Hij ontkende, kwam met juridische argumenten en ging vervolgens diep door het stof. Politieke functies inleveren ? Prima, meteen maandag. Bijbanen stoppen ? Geen probleem. Voorzitterschap ABP wilde hij toch al stoppen per 1 augustus, nu onder zijn verantwoordelijkheid (?) de dekkingsgraad weer omhoog is gegaan.
In de beraadslagingen die volgden was de angel (Hooijmaijers) eruit, veerde Borghouts behendig mee en bleek Gedeputeerde Mooij door zijn eigen VVD te zijn gewipt. Welke demissionaire Gede-puteerden nog terug zouden mogen komen wordt een punt van overleg tijdens de coalitie-onderhandelingen, die onderleiding van de PvdA gaan plaatsvinden.
Terugkijkend op het debat in de Provinciale Staten van afgelopen maandag zie ik weinig aanleiding tot vreugde. We hebben onze mening zo goed en scherp mogelijk neergezet. De media belangstelling voor ons was groot en daarin hebben we ons goed gepresenteerd. Ten aanzien van de “poppetjes” zal het nog wel enige tijd rommelen. Echte winst was er voor ons in het debat verder niet te behalen, dat moeten we maar weer tijdens de coalitie-onderhandelingen proberen.
Afgelopen donderdag zijn we als vier coalitiepartijen rond de tafel gaan zitten. Ieder heeft de intentie uitgesproken om met elkaar verder te gaan. Daarbij werden natuurlijk alweer de eerste claims op tafel gelegd. Het zal nog een hele puzzel worden om daaruit te komen. Ik heb gepleit voor openheid, vooral naar de oppositiepartijen. Afgesproken is dat we ook met hen gaan praten. Dat ligt nu vast in een aangenomen voorstel (volgorde bespreking, met wie en tijdpad) dat ik als voortrekker van de onderhandelingen heb gemaakt.
Morgen een dag van reflectie en om bij te komen en dan maandag er weer hard tegen aan. Het is nog lang geen vakantie!
Met vriendelijke groet,
Tjeerd Talsma
Fractievoorzitter PvdA N-H
